Od zachwytu światem teatru do fascynacji literaturą

Książnica Zamojska w roku 2019 w ramach programu Promocja czytelnictwa otrzymała dofinansowanie w wysokości 15 000 zł na realizację projektu „Od zachwytu światem teatru do fascynacji literaturą” ze środków pozostających w dyspozycji Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego, który uznał, że inicjatywa jest wartościowa i innowacyjna.

Przedmiotem projektu było zorganizowanie cyklu spotkań z różnymi formami teatru dziecięcego (teatr lalkowy, teatr żywego aktora, teatrzyk walizkowy, teatrzyk Kamishibai), warsztatów, wycieczek do bibliotek oraz konkursu. Przedsięwzięcie miało służyć promocji czytelnictwa wśród najmłodszych mieszkańców Zamościa i powiatu zamojskiego. Liczyliśmy na to, że kontakt z tekstem literackim przełożonym na język teatru wywoła u dzieci pozytywne emocje i rozbudzi miłość do książek.

Zasadniczy trzon projektu realizowany był od 13 września do 4 grudnia, a uczestniczyły w jego realizacji, oprócz Biblioteki dla Dzieci i Młodzieży, osiedlowe filie biblioteczne. Działaniami objęto dzieci z 17 placówek przedszkolnych.

Przed młodą publicznością wystąpił wybitny polski poeta, dramaturg, tłumacz, autor licznych książek dla dzieci Zbigniew Dmitroca. To także autor i aktor Jednoosobowej Trupy Walizkowej „Teatrzyk jak się patrzy”. Odbyły się przedstawienia bajkowe z żywymi aktorami – Teatr Edukacji i Profilaktyki „Maska” z Krakowa wystąpił ze spektaklem „Opowieści z teczki profesora Książeczki”, a Teatr Lalek „Bajka” ze Starego Sącza zaprezentował spektakl „Gucio Zaczarowany”. Inscenizacje zawierały elementy interakcji z publicznością, dzięki czemu maluchy opuszczały sale biblioteczne rozemocjonowane, pełne zapału do tworzenia własnych przedstawień.

Równie ważną częścią składową projektu były zajęcia warsztatowe dla dzieci. Magdalena Józefko-Dmitroca ukierunkowywała dzieci plastycznie, pod kątem tworzenia nieskomplikowanych rekwizytów i dekoracji do własnego teatrzyku w walizce czy pudełku. Dzieci same wykonywały proste kukiełkowe postacie ze świata przyrody: kreciki, ptaszki, zajączki. Natomiast Anna Smyk-Batorska przygotowywała dzieci w kierunku tworzenia inscenizacji i prostych dram, wprowadzając ćwiczenia mimiczne, logopedyczne i ruchowe.

Spotkanie z teatrzykiem Kamishibai połączone z warsztatami Kamishibai zapewnili uczestnikom bibliotekarze. Podczas zajęć dzieci malowały, m.in. obrazy do utworów Jana Brzechwy, które potem zaprezentowały w drewnianej ramie teatrzyku. Teatralnym poczynaniom towarzyszył również cykl wycieczek do biblioteki „Spacerkiem po bajkowych alejach”. Maluchy z entuzjazmem odwiedzały placówki biblioteczne, poznawały zbiory dla najmłodszych oraz zasady zapisu. Brały też udział w głośnym czytaniu bajek przez bibliotekarzy.

Wielki finał – konkurs „Teatr ma wiele twarzy” – stanowiący zwieńczenie wszystkich wspomnianych powyżej zajęć warsztatowych, spotkań z różnymi formami teatru i literaturą dziecięcą, odbył się 4 grudnia.

DSC_0114

W tym dniu w Książnicy Zamojskiej mali artyści wystąpili w przedstawieniach, które przygotowali pod kierunkiem nauczycieli. Do udziału w przeglądzie zgłosiło się 9 zespołów teatralnych, które zaprezentowały się w trzech kategoriach: inscenizacja, teatrzyk pudełkowy oraz teatrzyk Kamishibai. Uczestnicy przybyli do biblioteki w różnorodnych, oryginalnych kostiumach. Wyglądali uroczo, kiedy z wypiekami na twarzy nieśli liczne rekwizyty i dekoracje.

DSC_0130

Oprócz nauczycieli zespołom towarzyszyły rodziny, które w trakcie występów zamieniały się w fankluby mocno wspierające swoich ulubieńców. Widzowie byli oczarowani nie tylko ciekawymi pod względem tematyki, scenografii, tła muzycznego inscenizacjami, ale także zaangażowaniem dzieci, ich radością w tworzeniu postaci i sytuacji. Laureaci otrzymali statuetki oraz nagrody rzeczowe.

DSC_0050

Przedsięwzięcie okazało się strzałem w dziesiątkę. Ze strony placówek przedszkolnych jest ogromne oczekiwanie na udział w różnorodnych formach teatralnych, zwłaszcza tych mniej znanych. Ostrożnie przewidywaliśmy, że udział w projekcie i w planowanych 37 imprezach weźmie ok. tysiąca osób, tymczasem liczba wydarzeń i uczestników była o wiele wyższa. Zrealizowano 56 spotkań, w których udział wzięło 1643 dzieci.

Zakładaliśmy, i okazało się że słusznie, wykorzystanie teatru jako silnego bodźca kształtującego wczesną inicjację czytelniczą u najmłodszych i pojawienie się potrzeb czytelniczych oraz nawyku obcowania z książką. Wprawdzie na pełne efekty realizacji tego projektu z pewnością należy jeszcze poczekać, ale na chwilę obecną w placówkach bibliotecznych daje się zauważyć wzrost zapisów dzieci w wieku przedszkolnym i wzrost wypożyczeni literatury dla najmłodszych.

Joanna Kołtun
Książnica Zamojska im. Stanisława Kostki Zamoyskiego w Zamościu