Aktywna biblioteka: to nie jest trudne!

Cisza, spokój i tysiące poukładanych alfabetycznie książek – tradycyjne wyobrażenie biblioteki odchodzi do lamusa. Książki nadal są najważniejsze, ale dziś to miejsce tętni życiem. Miejska Biblioteka Publiczna w Józefowie postawiła na rozwój i dzięki temu w ciągu ostatnich lat stała się ważną częścią infrastruktury kulturalnej, obejmującej swoim działaniem całą gminę.

W 2019 roku na różnego rodzaju projekty pozyskała ze źródeł zewnętrznych ponad 60 tysięcy zł. Były to pieniądze m.in. na realizację projektu „Asy internetu, czyli kodowanie dla każdego”,  który dzięki środkom z Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej był realizowany od czerwca do października. W ramach projektu przeprowadzone zostały warsztaty dla 15-osobowej grupy wolontariuszy, którzy później, raz w tygodniu prowadzili zajęcia dla dzieci z wykorzystaniem robotów edukacyjnych i maty do kodowania.

 

Została także przeprowadzona gra terenowa dla młodzieży „Zakoduj miasto”, a efektem końcowym było utworzenie „Klubu młodego programisty”. Kodowanie, czy też inaczej programowanie, to umiejętność uważana za jedną z najważniejszych kompetencji XXI wieku. By zrozumieć współczesny świat i zachodzące w nim zmiany warto mieć przynajmniej podstawowe umiejętności programistyczne. Realizując projekt rozszerzyliśmy swoją działalność edukacyjną i pomogliśmy dzieciom i młodzieży w zdobyciu nowych umiejętności. Pokazaliśmy, że dostrzegamy nowe trendy i jesteśmy otwarci na nowe wyzwania, by stać się miejscem zdobywania wiedzy, zyskać nowych użytkowników i być może przyczynić się do odkrycia zdolnych, młodych „koderów”.

Więcej: Projekt Asy internetu, czyli kodowanie dla każdego – relacja

Czytanie książek to doskonała zabawa rozwijająca twórcze myślenie, wyobraźnię
i kreatywność. Po raz kolejny chcieliśmy uwodnić to mieszkańcom, pozyskując pieniądze na realizację projektu „Roztoczańskie anioły kochają książki”.

Roztczańskie ...
Uczestnicy projektu

Zadanie było współfinansowane z Funduszu Promocji Kultury Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Partnerstwo dla Książki 2019”. Realizacja projektu została zainaugurowana w czerwcu, gdy gościem biblioteki była Ewa Stadtmüller – poetka i pisarka, autorka wielu książek dla dzieci i młodzieży. W czerwcuodbyło się także spotkanie autorskie z Edytą Zarębską – ilustratorką i pisarką, która zadebiutowała własnoręcznie ilustrowaną bajką napisaną wierszem pod tytułem Opowieści babci Gruni.

roztocze kocha
Gratulacje i słowa uznania dla realizatorów projektu „Roztoczańskie anioły kochają książki”

Ważnym elementem projektu były warsztaty plastyczne. Uczestnicy warsztatów malowali roztoczańskie anioły na desce lub wykonywali je z masy solnej. Uczyli się także jak wykonać transfer zdjęcia na deskę. W ramach realizacji zadania zorganizowaliśmy również wystawę pod hasłem „Niech Cię prowadzą dobre anioły…”, na którą złożyła się kolekcja 108 figurek aniołków zbieranych od 10 lat przez Amelię Tracz.

Więcej: Projekt Roztoczańskie anioły kochają książki – reportaż

W ostatni dzień wakacji odbyła  się sesja fotograficzna, z udziałem dzieci  i młodzieży, kochających książki oraz chcących promować czytanie i miejscową książnicę. Efektem spotkania z profesjonalnym fotografem  jest  wydanie fotoksiążki pod hasłem Z książką mi do twarzy z portretami czytelników na tle inspirującego wnętrza naszej biblioteki.

Wrześniowym gościem książnicy był pisarz, dziennikarz, podróżnik i fotograf Piotr Milewski, który opowiadał m.in. o swojej najnowszej książce Islandia albo najzimniejsze lato od pięćdziesięciu lat. Kontynuacją projektu były warsztaty literackie dla 20 uczniów z Józefowa i Majdanu Nepryskiego, które prowadził Jarosław Siek, pisarz, scenarzysta, juror konkursów literackich, autor ponad 90 bajek i komiksów dla dzieci. Uczestnicy warsztatów pod hasłem „Ogród dobrych słów”, poznali możliwości wędrówek po fascynującym świecie literatury, sposoby poszukiwania tematów, podstawy pisania utworów, a także przeprowadzania wywiadów, dyskutowali też o prawie autorskim. Zdobytą podczas warsztatów wiedzę mogli wykorzystać, przygotowując propozycje w konkursie literackim „Moja baśń z aniołem w roli głównej”. Cykl spotkań autorskich, warsztatów literackich i plastycznych, konkurs literacki i sesję fotograficzną z książką zakończyliśmy spotkaniem międzypokoleniowym „Co dziadek z babcią czytali kiedy byli mali”. Spotkanie uświetnił koncert akordeonowy w wykonaniu Damiana Kulika. Nie zabrakło też rozmów na temat ciekawych książek, postaci literackich oraz wspomnień o dawnych szkolnych czasach.

W 2019 roku otrzymaliśmy również środki na realizację projektu „Roztocze chlebem i miodem pachnące”, którego celem była promocja i zachowanie lokalnego dziedzictwa. Tym razem był to cykl warsztatów, spotkań, wystaw i wycieczek, na które pozyskaliśmy pieniądze z programu EtnoPolska2019. Do udziału w projekcie zaprosiliśmy dzieci, młodzież, osoby niepełnosprawne oraz seniorów, a priorytetem było odkrywanie i poznawanie na nowo śladów przeszłości, które często zostały wyparte przez współczesną kulturę masową. W realizację zadań zaangażowaliśmy również artystów, którzy pomogli uczestnikom w zdobyciu nowych umiejętności, a przy okazji być może odkryli ich artystyczne pasje i talenty. Tematami warsztatów były malowanie ikon na desce, wykonywanie ozdób z lnu i filcu oraz transfer zdjęcia na desce. Konkurs na quest i gra terenowa nawiązywały do historii, tradycji i dziedzictwa kulturowego Józefowa.

Zagroda Guciów (1)

Pranie w rzece… kijanką, wicie wianków, tkanie chodnika, młócenie zboża cepem albo szydełkowanie – to tylko wybrane zadania, z którymi musieli się zmierzyć uczestnicy gry terenowej pod hasłem „Jak to dawniej w Józefowie bywało”. Korzystając ze środków Narodowego Centrum Kultury uczestnicy projektu nie mogli narzekać na brak wrażeń. Odwiedzili m.in. skansen w Guciowie. Wyprawa tam, gdzie czas się zatrzymał na przełomie XIX i XX wieku miała wielopokoleniowy i integracyjny charakter. Na miejscu wzięli udział w warsztatach wypiekania tradycyjnego chleba, od przygotowania ciasta, przez formowanie bochenków w blachach i pieczenie. Wyjęte w pieca pachnące pieczywo smakowało szczególnie, ponieważ było wykonane samodzielnie i dodatkowo posmarowane  własnoręcznie wykonanym w Guciowie masłem. Podczas zwiedzania skansenu uczestnicy wycieczki obejrzeli także kolekcję kamieni, minerałów, meteorytów i amonitów, a wśród eksponatów, które zrobiły na nich szczególne wrażenie było… żebro wieloryba.

Wystawa

Kolejna grupa, tym razem uczniów ze szkoły w Józefowie z opiekunami, pojechała do pasieki w Mokrymlipiu. Podczas tej eskapady dowiedzieli się jak powstaje miód, jakie są jego rodzaje i wartości odżywcze, a przede wszystkim jaką rolę w ekosystemie odgrywają pszczoły. Jednym z elementów projektu było zaprezentowanie prac wychowanków Warsztatów Terapii Zajęciowej z Józefowa na wystawie zatytułowanej „Sztuka i terapia”. Ponadto młodzież przeprowadziła wywiady z najstarszymi mieszkańcami gminy, a zebrane przez nich informacje na temat obrzędów, wierzeń, ginących zawodów i dawnych obyczajów wzbogaciły dział regionalny biblioteki. Zorganizowaliśmy także wystawy lokalnych artystów: haftu, rzeźby i malarstwa. Coraz bardziej popularne w ostatnich latach questy tworzy się po to, by zwrócić uwagę na wyjątkowe elementy i historie związane z lokalnym dziedzictwem przyrodniczym i kulturowym. Wykorzystując tę formułę zaprosiliśmy do udziału w konkursie „Śladami dawnych zawodów w Gminie Józefów”. Zadaniem uczestników było napisanie pracy literackiej w formie wierszowanej zgadywanki, dotyczącej takich zawodów jak: kowal, kołodziej, rymarz, tkacz, zdun, kamieniarz, dekarz/strycharz, piekarz czy sitarz. Podsumowaniem całego projektu było spotkanie pokoleń ze śpiewem i regionalną muzyką odbyło się w specjalnej scenerii, z dawnymi przedmiotami codziennego użytku, ozdobami z kwiatów z bibuły, religijnymi obrazami i wiejskim jadłem. Dla dzieci i młodzieży może to być jedna z nielicznych okazji, by spróbować jak smakują krężołki czy kulasza.

W MBP w Józefowie staramy się zrealizować każdy pomysł, który jest tego wart, i który zaktywizuje lokalną społeczność. Poza radością z tego, że robimy coś dla ludzi i to się podoba, docieramy przy okazji do czytelników. A wszystko dla poszerzenia oferty biblioteki, kreowania jej wizerunku jako miejsca nowoczesnego, otwartego, elastycznego, ukierunkowanego na odbiorcę. Współczesna biblioteka publiczna przestaje być wyłącznie zbiorem książek i czasopism, stając się miejscem spotkań lokalnej społeczności.

Elżbieta Jamroz
MBP w Józefowie